Samenvatting
In deze stadswandeling worden leuke winkels, restaurants en cafés afgewisseld met cultuur en kleine anecdotes over de geschiedenis. Leiden is één van de mooiste steden van Nederland, met na Amsterdam het grootste historische centrum. Dat heeft veel antiek- en brocantewinkels aangetrokken, waardoor de stad zich heeft ontwikkeld tot een ideaal adres voor liefhebbers van alles wat oud is. Tel daar de drijvende terrassen en de vele studenten bij op en je hebt een bruisende bestemming.
Bij de reportage hoort uitgebreide praktische informatie, zoals adressen en openingstijden.
Fragmenten uit het artikel
Leiden staat bekend als monumentenstad, universiteitsstad en museumstad. Maar de laatste tijd is het ook een gezellige stad geworden. Met een enorme keuze aan café's en drijvende terrassen, antiekzaakjes, restaurants en leuke winkels. En nu de meeste straten en kades zijn opgeknapt en ouderwetse lantaarns weer de grachten, stegen en pleinen verlichten is Leiden zelfs één van de aantrekkelijkste oude steden van Nederland geworden. Leidenaar Paul Smit neemt je mee...
De wandeling begint bij de bushalte in de Breestraat. Hier stoppen de meeste bussen vanaf het station en het gratis taxibusje vanaf parkeerplaats Haagweg. De richting voortzettend waarin je gearriveerd bent sla je rechts de Pieterskerk-Choorsteeg in, waar al direct allerlei bijzondere winkeltjes samenclusteren. Noroc verkoopt espressomachines terwijl het bijbehorende koffiehuis een uitstekend bakkie schenkt. Bij Art Nail, de make-upstudio ertegenover, kun je je nagels in een kunstwerk laten veranderen. Op nummer 18 zit wolwinkel Ribbels, waar je veel buitenlandse wolmerken en vertalingen van breibeschrijvingen kunt vinden. 
Op de hoek kom je twee secondhand kledingwinkels tegen die veel oud linnen en hoeden verkopen. Je moet linksaf, maar rechtuit zie je nog meer hoeden: Het Hoedengilde. Veel ontwerpen zijn er op het Verre Oosten geïnspireerd. >>> <<< In ‘t Spiegel op nummer 91 straalt de Franse joie de vivre je tegemoet vanuit wel honderd in krullerige lijsten gevatte spiegels.
Iets verderop rechts volgt een smal poortje. Het is de Gekroonde Liefdepoort, waar ooit schilder Jan Steen woonde. Erachter bevindt zich een geslaagd samengaan van moderne en oude hofjes, waarbij het Pieter Gerritsz. Speckhofje (achteraan rechts) een kleine parel is. Als enige van de vijfendertig Leidse hofjes zijn de bakstenen huisjes hier wit geschilderd. >>>
<<< We lopen rechtdoor de Kloksteeg in, langs Templum Salomonis, de oudste boekwinkel van de stad. Het Prentenkabinet, een paar panden verderop, is één van de beste Leidse restaurants. Ooit huisde er daadwerklijk het prentenkabinet en nog steeds hangt het vol met oudhollandse gravures, want met veel oog voor detail is de voormalige bouwval hersteld. >>>
<<< We gaan rechtsaf het Pieterskerkhof op, in mijn ogen het mooiste plein van de stad. Autovrij en geflankeerd door het kasteelachtige Gravensteen en de machtige Pieterskerk. Tot 1512 stond waar nu het plein is de 120 m (!) hoge kerktoren, maar dat was te hoog gegrepen, na de instorting werd hij nooit herbouwd. De allure van het plein, die niet onderdoet voor het Onze Lieve Vrouweplein in Maastricht, wordt door de Leidenaren nog niet onderkend. Zelfs op een zoele zomeravond ontbreken hier de rieten terrasstoelen en het geroezemoes van stemmen. >>>
Het weelderige groen brengt je in de stemming voor de Hortus Botanicus. Je komt er door linksaf de Doelensteeg in te slaan, langs Camino Real - de creatiefste keuken van Leiden in schitterend jaren tachtig design - om daarna, terug op het Rapenburg, rechts onder de poort naast het Academiegebouw door te lopen. De Hortus, ‘s lands oudste botanische tuin, is beroemd om zijn kassen met tropische natuurwonders als de Braziliaanse reuzewaterlelie en de Amorphophallus. Even verderop hebben Japanners een tuin aangelegd ter nagedachtenis van de plantenverzamelaar Von Sieboldt. Elders ontvouwen de uitheemse plantensoorten zich tegen het decor van de Leidse sterrenwachtkoepels. Op zondag waaien flarden klassieke muziek door het groen, want dan is de orangerie omgetoverd in een concertzaal.
Het mooist vind ik de Clusiustuin, een natuurgetrouwe kopie van de Hortus zoals die er kort na de oprichting in 1590 uitzag. Het is een schitterend binnenhof, waar in strikte orde alle planten groeien die destijds van belang geacht werden voor de medicijnenstudie.
Het Rapenburg volgend stuit je op het Van der Werfpark, aangelegd op de plaats waar in 1807 een schip met 18 ton buskruit ontplofte. Tegen alle regels in lag het midden in de stad aangemeerd omdat de schippers een onstuitbare zin hadden in een borreltje. De klap was tot in Den Haag hoorbaar. >>>
<<< Op de hoek aan het eind vind je er de Klare Lijn. Hoewel Leiden wemelt van de antiek- en brocantewinkeltjes heeft eigenaar Hans Olijerhoek altijd zijn afwijkende visie weten te behouden. Hij beperkt zich tot de jaren ‘20 - ‘60 en heeft veel glaswerk, lampen, schoolplaten en art deco beeldjes. Ook is hij gek op houten archief- en museumkasten met een fascinerend ritme van laden, handvaten en etikethouders. De etalage puilt uit van de houten elektrische apparaten uit de jaren ‘30, vol knoppen, hendels en metertjes. Zou die interesse voor wetenschappelijke spullen uit Hans’ eigenlijke achtergrond voortkomen? Niet lang geleden stond hij nog voor de klas als leraar wiskunde. Vandaar natuurlijk ook die klare lijn...
De tweede verrassing is café De Bontekoe er schuin tegenover. Rond de eeuwwisseling ontworpen als slagerij en nog altijd bekleed met tegeltjes, die in de stijl van de Haagse School beschilderd zijn met Hollandse landschappen vol koeien. Hier komen vooral creatieve veertigers, die hun midlife crises omzeilen door ‘s avonds allemaal langzaam aangeschoten te raken.
Terug in de Nieuwstraat kijken we tegen de Hooglandse Kerk op, net als de Pieterskerk een laatgotische, sierlijke kolos. Dit exemplaar bezit echter een volledig wit, ijl, hoog interieur. Aan je linkerhand passeer je de onopvallende winkel Anterieur, die alleen zaterdag open is. De naam is een samentrekking van interieur en antiek en de eigenaars zijn restaurateurs. Hier liggen de spullen dwars door en over elkaar, waardoor het lijkt alsof je een oude rommelzolder betreedt waar in geen honderd jaar iemand is geweest. Het roept het gevoel op dat je ergens iets onder vandaan kunt trekken dat nog niemand eerder gezien heeft.
Links om de hoek, op Beschuitsteeg 9, zit het wonderlijkste museum van Leiden. Het staat niet in geen museumfolder of reisgids terug te vinden en hoewel ik zelf in Leiden woon ontdekte ik het nu pas: het Leiden American Pilgrim Museum. Ik ben dit kleinste museum ook het leukste gaan vinden, omdat je de informatie niet via informatieborden krijgt toegediend - hij wordt verteld. Door directeur/conservator/verzamelaar/gids Jeremy Bangs zelf. Wat is heerlijker dan een goed verhaal, waarbij allerlei voorwerpen, plaatjes, boeken en rariteiten getoond worden. Vitrines ontbreken; je bent te gast in een origineel 17e-eeuwse huiskamer waar een Pilgrim Father zich direct thuis zou voelen. >>>
Mick Palarczyk | Reportages, foto's en tekst
